Ο Προεδρος του ΔΣΑ, κ. Βασιλης Αλεξανδρης, σε μια εφ’ ολης της υλης συνεντευξη στο Νικο Μαλαμα

Από τον : Νίκο Μάλαμα

Ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών, κ. Βασίλης Αλεξανδρής, σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο Νίκο Μάλαμα

 1)Πρόσφατα ήρθε στο προσκήνιο ένα θέμα σχετικά με τη μη ισχύ στην Ελλάδα των πτυχίων δικηγόρων αποφοίτων ιδιωτικών πανεπιστημίων της Κύπρου.  Τι ακριβώς έχει συμβεί; Ποιο είναι σήμερα το καθεστώς και ποια η θέση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών επ’ αυτού;

Σύμφωνα με το άρθρο 15 του Κώδικα Δικηγόρων κάτοχοι πτυχίου Νομικής Σχολής των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων κρατών μελών της ΕΕ μπορούν να πραγματοποιούν άσκηση στην Ελλάδα, εφόσον τα εν γένει προσόντα του ενδιαφερομένου είναι αντίστοιχα προς εκείνα που απαιτούνται για την εγγραφή πτυχιούχου (ελληνικής) νομικής σχολής ως ασκουμένου. Για το αίτημα εγγραφής αποφαίνεται Επιτροπή Αξιολόγησης, η οποία έχει συγκροτηθεί με απόφαση της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων της Χώρας. Η Επιτροπή λαμβάνει υπόψη τους τίτλους σπουδών του υποψηφίου, τα γνωστικά αντικείμενα τα οποία έχει διδαχθεί, τα δικαιολογητικά που προσκομίζει, την εν γένει εμπειρία του σε εργασίες νομικής φύσεως και τις διαφορές των ευρωπαϊκών εννόμων τάξεων. Με βάση τα γενικά αυτά κριτήρια και την εξειδίκευση τους,  η Επιτροπή αξιολογεί εξατομικευμένα κάθε αίτηση που της υποβάλλεται.

2)Ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών έχει εκφράσει την αντίθεσή του στο νέο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Ποια θεωρείτε ότι είναι τα μελανά του σημεία;

Οι διατάξεις του νέου Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας βρίσκουν αντίθετο το σύνολο του νομικού κόσμου της χώρας. Πλήττουν θεμελιώδη δικαιώματα των πολιτών τόσο στο στάδιο της διαγνωστικής δίκης όσο και στο στάδιο της αναγκαστικής εκτέλεσης. Εντελώς, ενδεικτικά σημειώνεται ότι:

α) καταργείται στην πράξη η εμμάρτυρη απόδειξη, υπονομεύοντας την αρχή της αναζήτησης της ουσιαστικής αλήθειας. Σημειώνω ότι η συζήτηση στην τακτική διαδικασία του πρώτου βαθμού είναι τυπική, χωρίς να είναι αναγκαία η παρουσία διαδίκων ή πληρεξουσίων δικηγόρων

β) στους πλειστηριασμούς ακινήτων περιορίζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων, του δημοσίου και των ασφαλιστικών οργανισμών, υπέρ των προνομίων των εμπραγμάτως εξασφαλισμένων πιστωτών, δηλαδή στην πράξη των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Πέρα όμως από τα ως άνω ζητήματα αρχής, ο νέος Κώδικας παρουσιάζει σημαντικά προβλήματα εφαρμοσιμότητας. Οι νέες ρυθμίσεις, η εφαρμογή των οποίων γίνεται μεσούντος του δικαστικού έτους, θα επιφέρουν σημαντικότατη επιβράδυνση του ρυθμού συζήτησης των υποθέσεων και δημοσιεύσεως των αποφάσεων, που θα αναδειχθεί από τα μέσα Μαΐου του 2016 και έπειτα. Τούτο διότι επί τρία τουλάχιστον έτη το παλαιό και το νέο δικονομικό σύστημα θα συνεφαρμόζονται, με συνέπεια τον κατ’ ουσίαν διπλασιασμό της δικαζόμενης ύλης, χωρίς την ταυτόχρονη ανάλογη αύξηση του αριθμού των Δικαστικών Λειτουργών και των Δικαστικών Γραμματέων.

3)Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του κλάδου είναι ο κορεσμός του δικηγορικού επαγγέλματος.  Τι θα προτείνατε σε ένα νέο δικηγόρο προκειμένου να καταστεί ανταγωνιστικός, για να αποκτήσει μια δυναμική στη σύγχρονη αγορά εργασίας. Ποιο δίκαιο έχει «μέλλον» ώστε να μπορούσε να εξειδικευθεί;

Δεν υπάρχουν θελκτικά επιχειρήματα για να πειστεί κάποιος να επιλέξει τη δικηγορία.  Μόνο αν το θέλει πραγματικά πολύ και αγαπήσει το λειτούργημα αυτό μπορεί να επιτύχει. Δεν υπάρχουν λοιπόν προκαθορισμένες «συνταγές» επιτυχίας. Η επιστημονική αφοσίωση και η σκληρή δουλειά αποτελούν μονόδρομο. Από την άλλη δοκιμάζει σπάνια χαρά ο δικηγόρος που κατορθώνει με εργώδη προσπάθεια να συμβάλει στην απονομή της δικαιοσύνης και την κατίσχυση του κράτους δικαίου, σε πείσμα της εμπειρικής διαπίστωσης ότι δίκαιο είναι «το του κρείττονος και άρχοντος συμφέρον».

4)Είναι γνωστό ότι έχετε δώσει μάχη για τη διατήρηση της δυνατότητας υπαγωγής των δικηγόρων σε χαμηλότερες ασφαλιστικές κλάσεις προκειμένου να μπορούν να διατηρηθούν στο επάγγελμα. Σε ποια φάση είμαστε τώρα και ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις του ΔΣΑ;

Η δυνατότητα υπαγωγής σε χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία υπήρξε ως ρύθμιση όχι μόνον δίκαιη αλλά και επιτυχής.  Είναι αληθές ότι προσέφερε τη δυνατότητα σε πολλούς συναδέλφους οι οποίοι αδυνατούσαν να ανταποκριθούν στις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις να καταβάλουν τα ποσά που όφειλαν και να καταστούν ασφαλιστικά ενήμεροι, βελτιώνοντας το βαθμό εισπραξιμότητας των απαιτήσεων εις όφελος του Ταμείου Νομικών.

Δυστυχώς, λίγους μόλις μήνες μετά την ψήφιση της αρχικής διάταξης που έδινε την ανωτέρω δυνατότητα, ο νομοθέτης –αυταναιρούμενος- κατήργησε και μάλιστα αναδρομικά τη διάταξη που είχε ψηφιστεί.

Ο Δικηγορικός Σύλλογος αντέδρασε άμεσα και παρενέβη κατά τη συζήτηση στη Βουλή, είναι γνωστό όμως ότι δεν εισακούστηκε.

Ήδη έχει εκπονηθεί από το ΔΣΑ σχέδιο δικαστικής προσφυγής προκειμένου οι θιγόμενοι ελεύθεροι επαγγελματίες να διευκολυνθούν κατά τη δικαστική αμφισβήτηση του μέτρου. Τον τελικό λόγο θα έχει, λοιπόν, η Δικαιοσύνη.

Ας σημειωθεί ότι το Δ.Σ. του ΔΣΑ έλαβε απόφαση περί αποχής την 03.12.2015 προκειμένου να εκφρασθεί και με τον τρόπο αυτό η κατηγορηματική αντίθεση των δικηγόρων στις παρεμβάσεις και αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα.

5)Περιγράψτε μας τη διαδικασία των εξετάσεων για εγγραφή στο δικηγορικό σύλλογο.

Για την απόκτηση της ιδιότητας του δικηγόρου προβλέπονται πλέον -και διενεργήθηκαν φέτος για πρώτη φορά- πανελλαδικές γραπτές εξετάσεις.  Η επιδίωξη των δικηγορικών συλλόγων είναι η διαδικασία αυτή να είναι,  όχι αυστηρή,  αλλά ουσιαστική και σοβαρή.

Όποιος αποτυγχάνει στο διαγωνισμό υποχρεούται, σύμφωνα με τον Κώδικα Δικηγόρων, μέσα σε δύο μήνες από την έκδοση των αποτελεσμάτων να δηλώσει τη συνέχιση της άσκησής του, ώστε να έχει το δικαίωμα να μετάσχει στον προσεχή διαγωνισμό. Διαφορετικά διαγράφεται από το Μητρώο Ασκουμένων.

6)Αναλαμβάνει πρωτοβουλίες ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών κι αν ναι ποιες ώστε να βοηθήσει τους νέους δικηγόρους στην ανεύρεση εργασίας;

Ο Δικηγορικός Σύλλογος διεξάγει σειρά θεματικών σεμιναρίων για τους ασκούμενους και νέους δικηγόρους που προσφέρουν εξειδίκευση σε διαφορετικούς κλάδους δικαίου,  με έμφαση σε ζητήματα πρακτικής εφαρμογής. Έτσι, διευκολύνονται οι νέοι συνάδελφοι στην επαγγελματική τους ανάπτυξη όσο και στην ανεύρεση εργασίας.  Συγχρόνως, ο Σύλλογος ενθαρρύνει ενημερωτικές δράσεις και πρωτοβουλίες που αποβλέπουν στην ενημέρωση των νέων δικηγόρων για τις επαγγελματικές τους διεξόδους και διευκολύνουν τις επιλογές που θα κάνουν για το  επαγγελματικό τους  μέλλον.

7)Σε ποιες κινήσεις πρέπει να προβεί η πολιτεία ώστε να αντιμετωπιστεί το μείζον θέμα καθυστέρησης απονομής δικαιοσύνης αλλά και τραγελαφικές καταστάσεις όπως η μεταφορά δικογραφιών στα δικαστήρια με καρότσια σούπερ μάρκετ και η τοποθέτησή τους ακόμα και στο πάτωμα, ελλείψει μηχανοργάνωσης, εικόνες τις οποίες έχουμε επανειλημμένα δει στην τηλεόραση;

Η υποχρηματοδότηση της δικαιοσύνης αποτελεί μόνιμο πρόβλημα που συντείνει στη  διαρκή υποβάθμιση του δικαιοδοτικού έργου. Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 0,36 %  του κρατικού προϋπολογισμού αναλογεί στη Δικαιοσύνη.  Οι ελλείψεις και τα οργανικά κενά είναι τεράστια. Μόνο στο Πρωτοδικείο Αθηνών υπάρχουν 48 κενές θέσεις Δικαστικών Λειτουργών και 313 κενές οργανικές θέσεις Δικαστικών Υπαλλήλων. Ομοίως,  υπολειπόμαστε στον τομέα της μηχανοργάνωσης των δικαστηρίων και των ηλεκτρονικών υπηρεσιών.  Ευελπιστούμε ότι τα νέα πληροφοριακά συστήματα που σχεδιάζονται τόσο για την πολιτική και ποινική όσο και τη διοικητική δικαιοσύνη θα συμβάλουν στην επίλυση των οξύτατων προβλημάτων που υπάρχουν σήμερα.

Στην καθυστέρηση στην απονομή της δικαιοσύνης όμως δεν συμβάλλουν μόνο τα οργανικά κενά, η υποχρηματοδότηση και η έλλειψη μηχανοργάνωσης. Η χώρα μας υπολείπεται και  στην εφαρμογή εναλλακτικών τρόπων επίλυσης των διαφορών,  όπως η διαμεσολάβηση και η διαιτησία.  Μολονότι θεσμοθετήθηκαν, διαπιστώνουμε ότι δεν υπάρχουν επαρκή κίνητρα για τη χρήση των μεθόδων αυτών, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται τα δικαστήρια με σειρά υποθέσεων που θα μπορούσαν να επιλύονται εξωδικαστικά.

8)Ως ποινικολόγος, ποια είναι η θέση σας για το πολυσυζητημένο βραχιολάκι αλλά και τους όρους που πρέπει να πληρούνται για να δίνονται άδειες εξόδου στους κρατούμενους;

Δεν είμαι αντίθετος στη χρήση μέσων ηλεκτρονικής επιτήρησης στο πλαίσιο κατ’ οίκον περιορισμού, αν ληφθεί υπ’ όψιν ότι αποτελεί ένα σοβαρό “αντίμετρo” στο θεσμό της προσωρινής κράτησης.  Δυστυχώς είναι ακριβές πως στη χώρα μας γίνεται κατάχρηση του θεσμού της προσωρινής κράτησης η οποία τις περισσότερες φορές λειτουργεί ως προληπτική τιμωρία του δράστη πριν καταγνωσθεί αμετακλήτως η ποινή από το δικαστήριο.  Είναι προφανές ότι με αυτή την επιλογή παραβιάζεται το τεκμήριο αθωότητας.  Η εισαγωγή ηπιότερων μέσων συνάδει  με την αρχή της αναλογικότητας και ως εκ τούτου πρέπει να επιδοκιμαστεί.

Οι άδειες εξόδου των κρατουμένων σύμφωνα με το άρθρο 55επ. του Σωφρονιστικού Κώδικα συμβάλλουν στον εξανθρωπισμό της ποινικής καταστολής και του σωφρονιστικού συστήματος και είναι αναμφισβήτητα ένας πετυχημένος θεσμός. Βοηθούν στη διατήρηση των οικογενειακών και προσωπικών δεσμών των κρατουμένων και διευκολύνουν την ομαλή επανένταξή τους στην κοινωνική ζωή μετά την αποφυλάκισή τους.  Είναι βεβαίως αυτονόητο ότι η προστασία του κοινωνικού συνόλου από ιδιαίτερα επικίνδυνους εγκληματίες πρέπει να διασφαλίζεται και για το λόγο αυτό απαιτείται προσεκτικός και εξατομικευμένος έλεγχος της πλήρωσης των προϋποθέσεων χορήγησης αδειών από τα αρμόδια όργανα. Όμως, η εξασφάλιση των προϋποθέσεων επικοινωνίας των κρατουμένων με τον «έξω κόσμο» εντός και εκτός του χώρου που εκτίουν την ποινή τους (π.χ. επισκεπτήρια, τηλεφωνική επικοινωνία, άδειες) συνιστούν καθοριστικό παράγοντα για την επανένταξή τους.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s