Bitcoin

Από την: Ιωάννα Βάρρα

Welcome to the era of ‘apolitical’ money

Ο πυρήνας της οικονομικής συναναστροφής υπήρξε επί πολλά έτη πιστός στο καλούπι της εμπιστοσύνης για την εκπλήρωση αμοιβαίων χρεών και της διπλής σύμπτωσης της επιθυμίας μεταξύ των μετεχόντων .Η πορεία για την ανεύρεση και εσαεί καθιέρωση  μιας λειτουργικής μεθόδου συναλλαγής σημειώνεται μεγάλη και ακόμη εν εξελίξει :από το κάθε αγαθό λογιζόμενο ως χρήμα, τα κέρματα ως μέσο πληρωμής με αντίκρισμα σε κάποιο ευγενές μέταλλο μέχρι και τις λογιστικές εγγραφές μέσω συστημάτων PayPal και χρεωστικών καρτών .Ο χείμαρρος, όμως, της πρωτοτυπίας και της ολίσθησης από το αρχέτυπο μοντέλο της αγοραίας συναλλαγής επί τη βάσει του αντιπραγματισμού και των χρηματοπιστωτικών ινστιτούτων πρακτικά εμφανίζεται το 2009 με την κυκλοφορία του κρυπτονομίσματος bitcoin.

Ο Satoshi Nakamoto -μάλλον για ψευδώνυμο επρόκειτο- καταθέτει την οργανωμένη ιδέα του για ένα διομότιμο peer-to-peer δίκτυο πληρωμής ,τουτέστιν εφεξής και η ιδρυτική πράξη(white paper) του bitcoin, και χάνεται από προσώπου γης. Η απαρχή του όλου εγχειρήματος ανατρέχει στο 1988 , όπου και ο TimothyνMay εν όψει του κρυπτο αναρχικού μανιφέστου και του κινήματος των Cyberpunks (κυβερνοαλήτες) αναφέρθηκε στις πολλά υποσχόμενες κρυπτολογικές μεθόδους για τον περιορισμό της διηνεκούς παρεμβατικότητας του μεγάλου κεφαλαίου, της συμπαγούς πλειοψηφίας και των κυβερνήσεων στις οικονομικές συναλλαγές και την προστασία των προσωπικών δεδομένων σε ένα  ψηφιακό κόσμο που όταν τον βολεύει γίνεται ορθάνοιχτο βιβλίο .Λίγο αργότερα ,το 1998,ο Ουέι Νται θα κάνει λόγο για τη διακίνηση ψηφιακού χρήματος αποδεσμευμένου από τις διαχειριστικές πράξεις κεντρικών αρχών.

Το bitcoin ως εικονικό νόμισμα τελεί υπό τη φροντίδα του πατρός Bitcoin , ένα λογισμικό ανοικτού κώδικα (ΟPC) που αποτελεί και τη βάση του δικτύου ,ένα δημόσιο καθολικό (public hedger) διαθέσιμο σε όλους αδιακρίτως .Αυτό είναι και το ΄΄νομισματοκοπείο’’ του σε πλήρη αντιστοιχία με την άυλη υπόσταση του νομίσματος. Η ‘’εξόρυξη’’ του πραγματοποιείται μέσω της διαδικασίας mining.Οι χρυσωρύχοι-miners συνεισφέρουν τους υπολογιστές τους και με την επεξεργαστική τους ισχύ-αν και εξαιρετικά ενεργοβόρα- καλούνται να λύσουν μαθηματικούς γρίφους παίρνοντας ως αμοιβή νεοπαραχθέντα bitcoins .Οι συναλλαγές ανάλογα με το ελευθέρως προσδιορισμένο από τα μέρη κόστος (fee) επιβεβαιώνονται με σειρά προτεραιότητας από τους miners και καταγράφονται ανεπιστρεπτί στο δίκτυο .Άπαξ και συγκεντρωθεί ο μέγιστος αριθμός συναλλαγών ολοκληρώνεται η δημιουργία ενός block και σταδιακά στο ίδιο ιστορικό εμφανίζεται το blockchain (πακέτο συναλλαγών).Οποιαδήποτε αλλαγή χωρίς τη συναίνεση όλων των χρηστών οδηγεί σε διακλαδώσεις(forks) όπως και έγινε τον Αύγουστο και Οκτώβριο του 2017 με τα Βitcoin Cash και Bitcoin Gold.Η περιορισμένη διάθεση, η πεπερασμένη ποσότητα των 21.000.000 btc και ο ρυθμός παραγωγής  τους αποτελούν τους κανόνες του δικτύου .Υπολογίζεται πως το τελευταίο btc θα παραχθεί  το 2140 αναλογιζόμενοι και πως το scaling της δυσκολίας αποκρυπτογράφησης των αλγορίθμων διογκώνεται.

Αρκεί και μόνο η δημιουργία ενός ψηφιακού πορτοφολιού hardware ή online για να λάβει κάνεις το ιδιωτικό και δημόσιο κλειδί του και να εκκινήσει τη συναλλαγή με παρόχους προϊόντων ή υπηρεσιών χωρίς ενδιάμεσα μέρη και χωροχρονικά διαγράμματα, ανώνυμα δίχως εμπλοκή κατ΄ ανάγκη βάσιμων προσωπικών στοιχείων με εχέγγυα φορητότητας, ασφάλειας μέσα από ένα πλέγμα μηχανισμών προστασίας(προσωπικόPIN , 2Factor-Authentication,VPN) και προεχόντως αποκέντρωσης από τα ηνία  κάποιας εκδότριας δημόσιας αρχής εποπτευόμενης από κάποια άλλη επιχειρηματική οντότητα. Μηχανές ανάληψης (ΒΤΜ),χρεωστικές κάρτες btc και τα ανταλλακτήρια (πχ Coinbase) ευνοούν τις διεθνείς αγοραπωλησίες ,τις καινοτόμες μορφές δανειοδότησης(P2P lending) άμεσα και με χαμηλά επιτόκια, καθώς και το crowd-funding για start-ups ιδέες και επιχειρήσεις .Ελκυστικά είναι εξίσου τα διαδικτυακά παιχνίδια που υπόσχονται στον νικητή απόκτηση btc και τα onlineκαζίνο η φερεγγυότητα των οποίων στηρίζεται στο bank-roll* και house edge* τους.

Ο εκδημοκρατισμός και η ουδετερότητα του ψηφιακού νομίσματος προβάλλει ως ισχυρό δέλεαρ ενώπιον του δικτάτορα Μεγάλου Αδελφού .Να είσαι η τράπεζα του εαυτού σου είναι προτιμότερο από οποία εξονυχιστική ελεγκτική παρείσφρηση του τραπεζικού συστήματος και των γραφείων συμψηφισμού με τον βούρδουλα των capital controls και των εντολών κατάσχεσης .Οι μη χρονοβόρες και μη κοστοβόρες συναλλαγές υπερκερνούν το τετριμμένο της προμήθειας συναλλάγματος ,ΦΠΑ και εμβάσματος για κάθε τραπεζική συναλλαγή που αποδίδεται ex lege  στους μεσάζοντες .Η αμεσότητα των συναλλαγών διαδικτυακά και οσονούπω και χωρίς internet δια του προγράμματος Blockstream Satellite υπό την αιγίδα της Beta φέρνουν στο προσκήνιο τα τρωτά σημεία του υφιστάμενου δικτύου πληρωμών με τις καταστάσεις limbo* στο πλαίσιο κάθε μεταφοράς(transaction).Το a priori καθορισθέν πλήθος των παραχθέντων btc παρέχει εγγυήσεις αποφυγής πληθωριστικών τάσεων και συνεχώς νέοι προσήλυτοι εντάσσονται στις γραμμές  του ανοίγοντας το μονοπάτι της επισκίασης των ολιγοπωλιακών οικονομικών γκέτο και της λήθης των «σφαλμάτων του κυβερνητικά συγκεντρωτικού συστήματος».

Ό,τι λάμπει δεν είναι χρυσός .Ο σκεπτικισμός για το νεόφερτο και δη αχαρτογράφητο virtual currency αποδίδει μομφές για εχθρικές διαθέσεις όχι μόνο επί του μικροβίου του καπιταλισμού αλλά και επί των χρηστών του .Είναι φούσκα ή πυραμίδα ;Η εμπορευσιμότητα του btc σε τέτοια κλίμακα και με αυτή την τιμή είναι δυσανάλογη με την πραγματική του αξία ή μήπως πρόκειται για προϊόν χρηματικής απάτης σε πυραμίδα επενδυτών με την επίπλαστη υπόσχεση της εγγυημένης απόδοσης(Ponzi scheme);Υπό την οικονομική απόδοση των εννοιών η φουσκωμένη τιμή ενός προϊόντος βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με την εγγενή αξία του και το σκάσιμο της φούσκας μηδενίζει μη αναστρέψιμα την τιμή του ˙ δύσκολο έως αδύνατον να υπάρξει πιστή αξιολόγηση σε κάτι μη χειροπιαστό ,όπως το bitcoin ,ενώ  οι διακυμάνσεις ισοτιμίας του btc(crash) το τοποθετούν στο επίκεντρο της συνεχούς μεταβλητότητας .Και ενώ η εναλλαγή του ζεύγους άνοδος και πτώσης διατηρείται, η επερχόμενη αβεβαιότητα της κερδοφορίας δεν φαίνεται να πτοεί την  αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα γύρω απ’ αυτό και τη διαπραγμάτευσή του ως παραγώγου .Τα hedge funds δεν υποχωρούν επί τούτου, γεγονός που ενισχύει τις καχυποψίες για την καλοδουλεμένη δράση στρατευμένων τεχνολογικών και οικονομικών λόμπι με εστίαση στην υπερπροώθηση του btc και των ‘’αδελφών’’ του (altcoins , ήτοι κρυπτονομίσματα μικρότερης εμβέλειας) για τη διασπορά κίνδυνου .Οι επενδυτές υψηλού ρίσκου προλάβαν όταν το βουνό –btc πήγαινε στον Μωάμεθ-χρήστες στις αρχές της κυκλοφορίας του να δεσμεύσουν κεφάλαιο με μικρή οικονομική θυσία και να αποφέρουν πολλαπλάσιο κέρδος σαγηνεύοντας τους χρηματοοικονομικά αναλφάβητους με την προοπτική του εύκολου πλούτου ,πραγματώνοντας άλλωστε και το meaning της επενδύσεως και διαβεβαιώνοντας πως ο βαθμός αποδοχής του btc κινείται στη λογική της προσφοράς και της ζήτησης (law of supply and demand).

Μακριά πλέον από το παραδοσιακό  trust model γύρω από τα πρόσωπα και τα διακινούμενα προϊόντα η ιστορία απέδειξε περιπτωσιολογικά πως το btc δεν έχει καθαρό ποινικό μητρώο .Το hacking είναι η ΄΄περιχάραξη ΄΄ του btc και η αλγοριθμική υφαρπαγή του συνιστά έγκλημα κλοπής του .Οι κρυπτοάναρχοι – υπέρμαχοι της συναλλακτικής ελευθερίας και της ιδιωτικότητας – υπαινίσσονται πως η αμηχανία που  δημιουργεί στους τραπεζικούς κολοσσούς η βασιλευομένη κρυπτοαναρχία ερμηνεύεται ως υπερπροβολή της επικινδυνότητας του Dark Web και ως απώθηση με την επίκληση ζητημάτων εθνικής ασφάλειας .Το γεγονός έκδοσης στις ΗΠΑ με απόφαση του Αρείου Πάγου του τσάρου Αλεξάντερ Βινκ το 2017 που κατηγορήθηκε για ξέπλυμα χρήματος, οι υποθέσεις των Liberty Reserve, Western Express International και ιδίως του Silk Road ,η μαύρη αγορά κυκλοφορίας ναρκωτικών , οπλών και κάθε λογής υπηρεσιών contra legem,τους δίνει το έρεισμα .Ούτε και φαίνεται το btc να έχει διαφοροποιηθεί από τα δεσμά του καπιταλισμού περί φοροαποφυγής . Πώς,όμως, κατακρίνει κάνεις κάτι που αποτελεί τη μάστιγα και στο δικό του ημι-λειτουργικο δίκτυο με παταγώδη αποτυχία εξουδετέρωσής της;

Στην πολιτειακή νομοθεσία το κρυπτονόμισμα είναι γκρίζα και δύσβατη περιοχή .Μόνο η Ιαπωνία το 2017  πέρασε νομοθετική ρύθμιση για το btc, ενώ οι ΗΠΑ σε συνεδρίαση επιτροπής της γερουσίας το Φεβρουάριο του 2018 έθεσε το ζήτημα νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας, δικονομικής προστασίας  και ρύθμισης της δικαιοδοσίας για τα ψηφιακά νομίσματα ,καθώς και την ανάγκη συνεργασίας των CFTC* και SEC* για την πάταξη της χρηματικής απάτης .Στη Γερμανία το btc εκλαμβάνεται ως μέσο πληρωμής ιδιωτικών χρεών .Στο μεταξύ σε Κίνα και Κορέα υπάρχει έντονη φημολογία για αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου που φτάνει και μέχρι την απαγόρευση του btc. Κατά τα λοιπά οι δημοσιές αρχές έχουν υιοθετήσει ρολό παρατηρητή περιορισμένες σε συστάσεις ενόσω οι νομοθετικές ενέργειες βρίσκονται σε λίστα αναμονής για τις προοπτικές εξέλιξης του φαινομένου .Για την ΕΕ η νομική αντιμετώπιση έχει πρωτίστως νομολογιακή προέλευση (Υπόθεση C-264/14 Skatteverket κατά Hedqvist-προδικαστικό ερώτημα).Σε αυτή το btc ως εναλλακτικό νόμισμα αποτελεί ένα μέσο πληρωμής που συμφωνείται συμβατικά μεταξύ των συναλλασσόμενων -επ’ ουδενί δε λογίζεται ως χρήμα ή νόμισμα (μόνο το ευρώ θεωρείται τέτοιο) ,καθώς δεν εκδίδεται από κεντρικές τράπεζες και δεν έχει ευρεία συναλλακτική χρήση ως μέσο ανταλλαγής της ενσωματωμένης οικονομικής του αξίας .Στα ελληνικά νομικά εδάφη εφαρμοστέος είναι ο ν.4261/2014 με τον οποίο και εισάγεται η Οδηγία 2009/110/ΕΚ περί ηλεκτρονικού χρήματος ,χωρίς εντούτοις να υπάρχει πλήρης ταύτιση καθώς το btc δεν εκφράζεται σε κάποια κρατικά οργανωμένη μονάδα αλλά σε κάποια εικονική .Για τις πλατφόρμες ανταλλαγής btc αυτές δεν εμπίπτουν στην έννοια των πιστωτικών ιδρυμάτων βάσει του ν3601/07(ο οποίος και καταργήθηκε και ενσωματώθηκε στον νυν ν4261/2014 βάσει του Α166),εξεταστέα όμως είναι η υπαγωγή τους στην έννοια ιδρυμάτων ηλεκτρονικού χρήματος βάσει ν4021/2011.Αμφίβολη είναι εξίσου και η εφαρμογή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας(derivative 4 Anti-Money Laundering και όροι του KnowYourCostumer) για τη νομιμοποίηση εσοδών από παράνομες δραστηριότητες. Από την άλλη η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία στο επίσημο site της περιέλαβε ειδική ενημερωτική σελίδα για το btc ,αρνείται την εφαρμογή της οδηγίας 2009/110/ΕΚ για το btc και το χαρακτηρίζει ως μια μη πλήρη μορφή χρήματος, ενώ η Ευρωπαϊκή Αρχή Τράπεζων προτείνει την πρακτική μεταχείριση του ως προϊόν(commodity).Στην πτυχή του φορολογικού δίκαιου το ΔικΕΕ εκτιμά την εξαίρεση του btc από το ΦΠΑ στο επίπεδο προμηθειών για τους επιτηδευματίες, εκτός αν διακρατάται σα περιουσιακό στοιχείο πρόσφορο για τη δημιουργία κεφαλαιακών κερδών .Ως τίτλος βάσει του Α42 του ΚΦΕ μπορεί να θεωρηθεί μόνο αν αποκτηθεί κερδοσκοπικά και εφόσον γίνεται αναγραφή του κωδικού 743 και 781 για κτήση και διάθεση τίτλων η τυχόν υπεράξια του φορολογείται με 15 %.Ενδιαφέρουσα είναι η αντιμετώπιση του btc στο εταιρικό δίκαιο οπού και εισφέρεται ως περιουσιακό στοιχείο υποκείμενο σε εκτίμηση αξίας και αναγραφόμενο στον ισολογισμό στις ετήσιες οικονομικές καταστάσεις στο τέλος του κύκλου εργασιών με γνώμονα το lex societatis.

Μπορεί το bitcoin να έχει προβάδισμα στη δημοτικότητα ,η τεχνολογία του όμως ,το blockchain, είναι που πρυτανεύει στην καινοτομία και αυτή σιγουρά ήρθε για να μείνει(η γη της επαγγελίας για τους ‘technofreaks’). Το αποκεντρωμένο bitcoin είναι η επανάσταση απέναντι στο ερμητικά κλειστό και διαπλεκόμενο τραπεζικό σύστημα που έγινε μόδα .Ξεκίνησε από την υιοθέτησή του από γιγαντιαίες επιχειρήσεις τύπου Apple,Tesla και Αmazon καταλήγοντας σε μεταρρύθμιση της τέως ανακυκλωμένης νομισματικής λειτουργίας .Η Σιγκαπούρη με το Project Ubin επιχείρησε την πλήρη αντικατάσταση του παραδοσιακού νομίσματος της από το btc, η Βενεζουέλα υπό τον Μαδούρo  με πληθωρισμό 800% ανήγγειλε την πώληση του ψηφιακού νομίσματος petro , ενώ στην Ελλάδα δημιουργήθηκε το κρυπτονόμισμα Oceanus από τον Νίκο Κωστόπουλο για την ενίσχυση της συναλλακτικής δραστηριότητας των ναυτιλιακών εταιριών .Στο μεταξύ ΜΚΟ διαθέτουν τις δίκες τους βάσεις δεδομένων τύπου blockchain για την ενίσχυση του έργου τους (UN women , Clean Water Coin), ενώ στο Πουέρτο Ρίκο με την κρυπτο-ουτοπία Sol επιχειρείται η κοινωνικοοικονομική συμβατότητα της περιοχής με τα σύγχρονα δυτικά αναπτυξιακά μοντέλα( κρυπτο-αποικιοκρατία) .

 

Η έξαρση του ενδιαφέροντος  γύρω από το bitcoin -έστω και  ετεροκατευθυνόμενο – είναι για τους πολλούς αποκύημα της αγωνίας τους για τη διαφύλαξη της περιουσίας τους από την άφρονη νομισματική πολιτική και την ολιγαρχία ενός διόλου επίπεδου χρηματοοικονομικού κατεστημένου .Η ‘φούσκα’ του btc βαίνει παράλληλα με τη ‘φούσκα’ του παγκόσμιου χρέους .Είναι και η ελπιδοφόρα προοπτική πρόσκτησης του σκοτεινού  αντικειμένου του ανθρώπινου  πόθου, του χρήματος-που όσο εικονικό κι αν είναι καταλήγει σε πραγματικό πλουτισμό- δίχως ωστόσο επενδυτικό προγραμματισμό και εστίαση στο ότι τα πάντα ρει υπό το κράτος της φθίνουσας απόδοσης .Κάπου εκεί κοντά παραμονεύει και το οικονομικό κραχ στο μεσοδιάστημα της χειραγώγησης από τους ειδήμονες και της ασυνειδησίας των βραχυπρόθεσμων επενδυτών. Η κρυπτονομισματοποίηση* κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Πάντως ,με την αξία της ημέρας, μόνο το συμβατικό νόμισμα του σήμερα είναι και το συμβατικό νόμισμα του αύριο. Και σίγουρα η κανονιστική ,εργαλειακή ,καπιταλιστική αγορά δεν θα υποχωρήσει αμαχητί μπροστά στην εξωγενή , μη ρυθμιστική προσέγγιση της νέας τεχνολογικής επανάστασης.

*αποθεματικό χρημάτων του καζίνο

*νόμιμο κέρδος του καζίνο

* τα χρήματα δεν υπάρχουν σε κανένα λογαριασμό μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η αποστολή στον παραλήπτη

*CFTC και SEC : US commodity futures trading commission και US security and exchange commission

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s