“ΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΗΣ ΔΙΑΝΟΙΑΣ”

Από τη: Μιρέλα Διαλετή

Ο αχαρτογράφητος ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελούσε ανέκαθεν ένα από τα μεγαλύτερα μυστήρια για το ανθρώπινο είδος. Εκατομμύρια νευρώνες και συνάψεις ενώνονται μεταξύ τους σε ένα πολύπλοκο και συναρπαστικό νευροειδές παζλ δίχως αρχή και τέλος, δημιουργώντας ένα ασφαλές δίχτυ στο οποίο θρονιάζεται η ξεχωριστή για τον κάθε άνθρωπο έννοια του ατομικού ”εγώ”. Η βασίλισσα Διάνοια κυβερνά ατάραχα και ήσυχα καθώς, σίγουρη για το μονοπώλιο της εξουσίας της στο βασίλειο του ανθρώπινου μυαλού, διοικεί σκέψεις, επιστρατεύει λογική, μαλώνει το συναίσθημα και οικοδομεί τον σκληρό πυρήνα του εαυτού μας. Η εξουσία της επί του ανθρωπίνου σώματος είναι αναμφισβήτητη και η δύναμή της εύκολα συγκρίσιμη με όπλα μαζικής καταστροφής. Η πολιτική διαχείρισης του μεγάλου αυτού όπλου δεν είναι άλλη από την ψυχιατρική, επιστήμη την οποία οι άνθρωποι δεν άργησαν να χρησιμοποιήσουν για να ελέγξουν το μεγαλύτερο αυτό όπλο στην ιστορία τους , την παντοδύναμη βασίλισσα της ανθρώπινης νόησης.

Η έννοια της φυσιολογικότητας και της απόκλισης από αυτήν καθορίζονταν πάντα σε μεγάλο βαθμό από παραμέτρους περισσότερο βασισμένους στις εκάστοτε και εκασταχού κοινωνικοπολιτικές δομές, παρά σε επιστημονικά αξιόπιστους δείκτες διάγνωσης. Η ψυχιατρική λειτουργούσε πάντα ως άγρυπνος θεματοφύλακας του ”φυσιολογικού” κοινωνικού κατεστημένου και η Ιστορία σπεύδει να επιβεβαιώσει αυτή της τη λειτουργία.

Στα μέσα του 19ου αι. Ο Αμερικάνος γιατρός , δρ Cartwright, κατάφερε να ανάγει επιτυχώς την προσπάθεια των μαύρων σκλάβων να δραπετεύουν από τους λευκούς δυνάστες τους σε σύμπτωμα τρέλας και ψυχικής νόσου, την οποία ονόμασε ”Δραπετομανία”. Σύμφωνα με τον Cartwright, έγκριτο ιατρό της εποχής στις ”νόσους” τις νέγρικης φυλής, οι νέγροι έπρεπε να παραμένουν εναρμονισμένοι με την φύση τους σε μια συνεχή  κατάσταση υποταγής και, ποιος καλύτερος τρόπος από το να βαφτίσει αρρώστια την βούληση για ελευθερία ; Η ”νεγρίτιδα”, αρρώστια στην οποία οφείλονταν το σκούρο του δέρματος, η ”αιθιοπική δυσαισθησία”, αρρώστια που προκαλούνταν από την απελευθέρωση των νέγρων και κρανιολογικές θεωρίες που προσπαθούσαν να αποδείξουν την φυσική ανωτερότητα των λευκών έναντι των έγχρωμων, όλα απότοκα ψευδοεπιστημονικών θεωριών ευγονικής που προωθούσαν τα συμφέροντα της άρχουσας λευκής φυλής περί ανελευθερίας και εκμετάλλευσης των έγχρωμων. Στο πλαίσιο της ελευθερίας σεξουαλικού αυτοπροσδιορισμού, η ομοφυλοφιλία θεωρούνταν επίσημο ”ψυχικό νόσημα” μέχρι και τη δεκαετία 1970. Ηλεκτροσόκ γεννητικών οργάνων, καταναγκαστική ορμονοθεραπεία, λοβοτομή, ευνουχισμός και άλλες μέθοδοι συνέθεταν το απάνθρωπο πλέγμα ποινών για τον σωφρονισμό των αρνούμενων να δεχτούν τα κοινώς αποδεκτά κριτήρια της ετεροκανονικότητας. Σε επίπεδο ελευθερίας έκφρασης πολιτικών πεποιθήσεων, οι σοβιετικές πρακτικές εγκλεισμού των πολιτικών αντιπάλων ήταν ένα χαρακτηριστικότατο παράδειγμα πολιτικής κατάχρησης της ψυχιατρικής στη Σοβιετική Ένωση. Η διάγνωση με τον όρο ”sluggish schizophrenia” (υποτονική σχιζοφρένεια) που αναπτύχθηκε από τον ηγέτη της Ψυχιατρικής Σχολής της Μόσχας, τον καθηγητή Andrei Snezhnevsky ,προσέφερε ένα εύχρηστο πλαίσιο προς εξήγηση της συμπεριφοράς των αντιφρονούντων. Το είδος μάλιστα αυτό της σχιζοφρένειας πιστεύονταν ότι ήταν δυνατόν να κάνει την εμφάνιση του με ιδιαίτερα ήπια -έως ανύπαρκτα- συμπτώματα, με αποτέλεσμα οι δυνάμει πάσχοντες να μπορούσαν να είναι πλήρως λειτουργικοί σε κοινωνικό και συμπεριφορικό επίπεδο. Στα ίδια τα συμπτώματα της νόσου ”φάντασμα” περιλαμβάνονταν ο ”αγώνας για την αλήθεια”, η ”έκφραση επιμονής” και ο ”σχηματισμός ψευδαισθήσεων”.

Όσο και να διαφέρουν οι ευρηματικές και οι πολλαπλές μέθοδοι με τις οποίες οι εκάστοτε αξιόπιστοι λόγω κύρους και ανώτερης κοινωνικής θέσης χρησιμοποιούσαν τον αποτελεσματικό αυτόν μηχανισμό ελέγχου της διάνοιας ως μέσο εξαναγκασμού προς υποταγή των κατώτερων , ο κοινός σκοπός ήταν πάντα ένας : Η προσπάθεια να διατηρηθεί ένα μονομερές οικοδόμημα επί βίαιων σιωπών ,επί καταπνιγμένων φιλελεύθερων φωνών. Η επιβολή στην νόηση και ο ασυνείδητος έλεγχος της δεν σταματά, όμως, σε εμφανώς απάνθρωπες μεθόδους σωφρονισμού της οποιασδήποτε νοούμενης ως παθολογικής συμπεριφοράς. Δεν χρειάζεται να είμαστε στον λευκό 19ο αιώνα ή να ζούμε στη σταλινική Μόσχα ,ούτε καν να εκφράζουμε ελεύθερα σεξουαλικές πεποιθήσεις. Πλέον με την μορφή των στερεοτύπων, ο έλεγχος της νόησης πλαταίνει και διεισδύει σε επίπεδο μαζικής συνείδησης : Οι γυναίκες με έντονα ψυχολογικά προβλήματα, σεξουαλικό αποπροσανατολισμό, συσσωρευμένο θυμό και παιδικά τραύματα αγωνίζονται για ισότητα, οι ακτιβιστές κάνουν θόρυβο για να ξεφύγουν από την μοναχική και σκοτεινή σιωπή της ζωής τους, οι αντισπισιστές είναι απέλπιδες υπερευαίσθητοι ουτοπιστές. Η ελευθερία είναι παθολογική και στη βούληση έκφρασής της υποβόσκουν τραύματα και βαθύτατα προβληματικές ψυχικοί νόσοι. Η ίδια η έννοια της τρέλας γίνεται δεκτή μόνο όταν αποτελεί πηγή μιας καλλιτεχνικής έκφρασης κι αυτό όχι ως συνέχεια μιας φιλελεύθερης ανθρώπινης φυσιογνωμίας, αλλά περισσότερο ως μια τυχαία δημιουργική απόκλιση από αυτήν.

Η δίψα για επιβολή, τα συμφέροντα,  η βούληση εξουσίας και ο δυαδισμός του ανθρώπινου είδους σε ανώτερους και κατώτερους, κατ’ εξοχήν φυσιολογικούς και αποκλίνοντες, συνθέτουν την πιο σταθερή και ασφαλή φυλακή μέσα στα σίδερα του νου. Η βασίλισσα Διάνοια εκθρονίστηκε και το πολύχρωμο βασίλειο της σκοτείνιασε, μοιάζει πλέον με ανθρώπινο όπλο, ένα μαύρο εργαλείο στα σκοτάδια της εγωιστικής μας τύφλωσης.

 

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s