εν αρχη ην ο λογοσ

Από τον : Βασίλειο Ανθυμίδη

Στην αρχή ήταν ο λόγος, και μέσα στην μοναξιά του, εδημιούργησε το φως. Και το φως ήταν ενέργεια θεϊκή, και η ενέργεια σωματίδια στοιχειώδη, όπως οργανωνόταν η ύλη. Και η ύλη λάμβανε διαρκώς πλείονα ύλη, και γεννήθηκε η γη, ο ήλιος, τα αστέρια, και όλα τα στοιχεία του κόσμου. Έτσι οι σπάνιες γαίες, από ψήγματα αστεριών, στο χάος της δημιουργίας, κατέληξαν εκρηκτικώς στην γη. Μια τέτοια σπιθαμή αστρικής γης βρέθηκε το 2011, 1850 χιλιόμετρα νοτιοανατολικώς του Τόκυο, στην Νήσο των Νοτίων Πουλιών (Minami-Tori-shima 南鳥島), στον βυθό του ωκεανού ως λάσπη, 250 χιλιόμετρα νοτίως της νήσου. Το ίδιο το νησί είναι μικρότερο από 1,5 τετραγωνικά χιλιόμετρα, κατοικήθηκε πρώτη φόρα το 1886 από Ιάπωνες εποίκους, και αποτελούσε μέχρι το 1968 αμφισβητούμενο έδαφος με τις ΗΠΑ.

Η πρώτη επιστημονική δημοσίευση[α’] δεν συγκίνησε τα μέσα. Κατόπιν, μία αντιδρώσα επιστημονική δημοσίευση[β’] παρήγαγε άλλες αντιδραστικές, και κινητοποίησε αρθρογράφους αναλυτές οικονομίας και γεωπολιτικής για το μέλλον της Ασίας αναφορικά με τις σχέσεις Κίνας και Ιαπωνίας, όπως εύκολα δείχνει μια αναζήτηση στον παγκόσμιο ιστό. Τέτοιες παγκόσμιες ανισορροπίες επέφερε ο περιορισμός του εξαγωγών σπανίων γαιών από μέρους της Κίνας το 2009 και έπειτα, καθώς ελέγχει και το μεγαλύτερο στον κόσμο ορυχείο, σαν καρκίνωμα της γης.σδγηξμ,Εικ.Ι Εδώ βγαίνει το 47% των σπάνιων γαιών, Εσωτερική Μογγολία, Κίνα

Η Κίνα διαθέτει περί του 79% της παγκόσμιας παραγωγής[γ’] και άνω του 1/3 των συνολικών αποθεμάτων σπάνιων γαιών επί γης. Με τέτοια δυναμική μονοπωλίου κατάφερε να οδηγήσει ορυχεία με ακριβότερο κόστος ανά τόνο εκτός λειτουργίας, όπως το πρώην μεγαλύτερο στον κόσμο, στο Ορεινό Πέρασμα (Mountain Pass) στην Καλιφόρνια. Μετά τους περιορισμούς με την πλέον μειωμένη εγχώρια παραγωγή, οι διάφορες χώρες με κοιτάσματα άρχισαν έρευνες για να απεμπλακούν από την οικονομική πίεση της Κίνας. Αποτέλεσμα των κινήσεων αυτών αποτελούν τα νέα ευρήματα, όπως και ένα υποσχόμενο Αυστραλιανό ορυχείο που αναμένεται να σπάσει το παγκόσμιο μονοπώλιο των Κινέζων στο δυσπρόσιο[δ’]. Σημειωτέον υπάρχουν ενδείξεις σπάνιων γαιών και στην Ελλάδα, γύρωθεν της Ροδόπης και στα ήδη εκμεταλλευόμενα ορυχεία βωξίτη (αλουμίνιο κυρίως). Όμως η εκμετάλλευσή τους προϋποθέτει νέο και δαπανηρό βιομηχανικό σχεδιασμό και εξοπλισμό, καθώς και μεγάλους όγκους νερού. Αυτά αποτελούν την μεγαλύτερη πρόκληση για την Ιαπωνία, καθώς απαιτείται τεράστια επένδυση για εξόρυξη από τον βυθό στην μέση του Ειρηνικού, με την επιφύλαξη να είναι και οικονομικώς βιώσιμη.

Ιστορικώς όμοιες περιστάσεις εντοπίζονται όπου εν γένει εξορύσσεται κάποια ύλη απαραίτητη για να κινήσει την σύγχρονη οικονομία. Τέτοια ίσως είναι η αραβική χερσόνησος και η δυναμική άνοδός της στον διεθνή χώρο μετά την πλήρη εκμετάλλευση του πετρελαίου από το 1948 έως σήμερα, ή τα νησιά Ναουρού με τα αποθέματα καθηλωμένου αζώτου πριν την μέθοδο Χάμπερ το 1914. Συνάγεται ότι ένα αντίστοιχο παγκόσμιο μονοπώλιο μπορεί με κατάλληλες ενέργειες να διαστρεβλώσει εύρωστες οικονομίες ή καθιερωμένες εμπορικές σχέσεις.

Η οικονομία της Ιαπωνίας έχει εισέλθει σε φάση ανακάμψεως από το 2015, αλλά στηριγμένη σε χειρισμούς της κεντρικής τράπεζας της Ιαπωνίας και στην κατανάλωση. Ο συρρικνούμενος πληθυσμός καθώς και η τάση των Ιαπώνων να μην καταναλώνουν αποτελούν ανασταλτικούς παράγοντες για μια οικονομία που πέρασε από την μαζική παραγωγή -όπως η Κίνα- στην εξειδικευμένη με ακριβό εργατικό δυναμικό, ευαίσθητη στην διεθνή ζήτηση. Ως προς την σχέση Κίνας-Ιαπωνίας, δεν λείπουν τα αμφισβητούμενα ξερονήσια και τα θερμά επεισόδια στις αντίστοιχες ΑΟΖ[ε’], όπως επίσης οι τραυματικές μνήμες του 1936 έως το τέλος του β’παγκοσμίου πολέμου. Οι σπάνιες γαίες χημικώς νοούνται ως το σκάνδιο και ύττριο μαζί με τις λανθανίδες στον περιοδικό πίνακα, που ομαδοποιούνται στην άνω γραμμή στα στοιχεία που συνήθως παραβλέπονται.χψ

Παρά το όνομά τους, μόνο λίγα μέταλλα στην ομάδα είναι πραγματικώς σπάνια. Τα περισσότερα εξ αυτών βρίσκονται μεταξύ των γνωστότερων μολύβδου και κασσιτέρου (τσίγκου) σε σπανιότητα στον φλοιό της γης, δηλαδή σε συγκέντρωση 2,2-68 μονάδες στο εκατομμύριο. Παρ’όλ’αυτά, όταν απαντώνται στην φύση, ο διαχωρισμός τους είναι επιζήμιος για το περιβάλλον και απαιτητικός. Συνήθως βρίσκονται πολλές σπάνιες γαίες μαζί με άλλα μέταλλα σε σχετικά φτωχά και ασύμφορα κοιτάσματα λόγῳ υψηλής διασποράς των. Επί προσθέτως, ανακυκλώνονται σε μικρό βαθμό και παλαιότερες εξορύξεις έχουν πετάξει αρκετό μέταλλο κατά τον διαχωρισμό άλλων, τότε πιο επικερδών.

Η ιδιαίτερη δομή των σπάνιων γαιών στο ατομικό επίπεδο ευθύνεται για τις εφαρμογές σε νέες τεχνολογίες. Η εξωτερική τους στοιβάδα και οι μεταπτώσεις των ηλεκτρονίων αξιοποιούνται για την κατασκευή λέηζερ (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation ή Ενίσχυση Φωτός με Εξαναγκασμένη Εκπομπή Ακτινοβολίας ΕΦΕΕΑ ελληνιστί), μαγνήτες, οικονομικούς λαμπτήρες, εφαρμογές πυρηνικής, ηλεκτρολογικά οθονών και αυτοκινήτων και άλλα. Η Ιαπωνία, εφόσον εξασφαλίσει την εξόρυξη των κοιτασμάτων της ξεφεύγει από τον έλεγχο που ασκεί η Κίνα στην τιμή και προσφορά. Ως χώρα που παράγει και καινοτομεί στα ηλεκτρονικά, αναμένεται να ενισχυθεί η εξαγωγική της δύναμη. Η εξάλειψη του άγχους των πρώτων υλών δύναται να επιφέρει ανακαλύψεις που θα οδηγήσουν σε μειώσεις τιμών ή νέα προϊόντα τεχνολογίας, όπως στα κινητά τηλέφωνα ή ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Με αυτά τα δεδομένα η Ιαπωνία ίσως επιστρέψει στις οικονομικές δόξες της δεκαετίας του 80, μεταβάλλουσα οικονομικές ισορροπίες πρώτων υλών των τελευταίων σχεδόν 30 ετών.

[α’] https://www.nature.com/articles/ngeo1185

[β’] https://www.nature.com/articles/s41598-018-23948-5.pdf

[γ’] https://www.statista.com/statistics/268011/top-countries-in-rare-earth-mine-production/

[δ’] http://northernminerals.com.au/browns-range/overview/

[ε’] https://en.wikipedia.org/wiki/Hainan_Island_incident

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s