SMART DRUGS

Από την:Αγγελική Τσιανάκα

Εδώ και μερικά χρόνια παρουσιάζεται το φαινόμενο, κυρίως στους χώρους των πιο δημοφιλών πανεπιστημίων των ΗΠΑ, της χρήσης των smart drugs.
Tα smart drugs γνωστά ως νοοτροπικά χάπια έχουν μπει για τα καλά στη ζωή των φοιτητών και μαθητών αλλά και γενικότερα των εργαζομένων.

Τι είναι τα smart drugs;

Χαρακτηρίζονται ως χάπια ευφυΐας, πρόκειται όμως για μείγμα διαφορετικών συστατικών από καφεΐνη έως L- Theanine, αμινοξέων και βοτάνων. Αμφεταμίνες και modafinil αποτελούν τα δημοφιλέστερα του είδους τους καθώς υπόσχονται στους φιλόδοξους φοιτητές -και όχι μόνο- καλύτερες επιδόσεις και κατ’ επέκταση υψηλότερους βαθμούς, οδηγούν στην αφύπνιση και εγρήγορση του νου και την κινητοποίηση του εγκεφάλου. Με λίγα λόγια ενισχύουν τη μάθηση και τη μνήμη ωστόσο η επίδραση και η «άνθηση» κάθε εγκεφάλου διαφέρει καθώς δεν μπορεί με σιγουριά να προσδιορισθεί ο βαθμός του «boost» που μπορεί να προσφέρει μια νευρολογική παρέμβαση στον ανθρώπινο οργανισμό.

 

Έτσι λοιπόν παρατηρούμε υγιή άτομα να επιβαρύνουν τον οργανισμό τους με φάρμακα προκειμένου να αγγίξουν ή να πεισθούν ότι βρίσκονται ένα βήμα πιο κοντά στην επιτυχία και κατά συνέπεια στην ευτυχία. Σε μία κοινωνία που σε σε οδηγεί με κάθε μέσο προς την “επιτυχία”, μια επιτυχία που έχει η ίδια ορίσει μέσα από τα σύγχρονα πρότυπα, την εξιδανίκευση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, το κυνήγι των βαθμών και τη στείρα γνώση και όχι την ουσιαστική παιδεία και μόρφωση, την ταύτιση της προσωπικότητας και της ευστροφίας με έναν αριθμό και την πεποίθηση ότι ολόκληρη η ζωή σου θα εξαρτηθεί από έναν βαθμό φαίνεται αναπόφευκτο να γίνεται ανάρπαστο και περιζήτητο αυτό το χάπι που σου υπόσχεται ένα happy (χάπι) end.

Και τα έξυπνα φάρμακα είναι μόνο η αρχή. Οι νέες τεχνολογίες υπόσχονται μία σειρά από επιλογές που θα σε κάνουν ευφυέστερο και εξυπνότερο ενισχύοντας τις εγκεφαλικές ικανότητες και προσπερνώντας τα βιολογικά όρια όπως τα εγκεφαλικά εμφυτεύματα, μέθοδοι εγκεφαλικής διακρανικής διέγερσης, οπτογενετική.

 

Ποια είναι όμως εν προκειμένω η βαθύτερη ηθική και κοινωνική διάσταση ; Είναι εύλογο ότι η πρόοδος έχει ρίσκα. Πίσω από αυτή τη λεγόμενη ντόπα των ευφυών όμως,δύναται να ελλοχεύουν κίνδυνοι.

Αρχικά, δεν είναι ακόμη ευρέως γνωστές όλες οι παρενέργειες της χρήσης τέτοιου είδους ουσιών αλλά στα πλαίσια της φαρμακευτικής τους ιδιότητας μπορούμε να συμπεράνουμε ότι δύνανται να προκαλέσουν τις ίδιες παρενέργειες με τα λοιπά φάρμακα όπως εμετοί, ζαλάδες, μείωση της δημιουργικότητας. Ωστόσο, όλοι μας γνωρίζουμε ότι ο δρόμος προς την επιτυχία δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα. Έτσι λοιπόν, κάποιοι θα υποστήριζαν ότι τα παραπάνω δεν είναι τίποτα μπροστά στο μεγαλείο της. Και γιατί να μην χρησιμοποιήσουμε αυτό το όπλο; Η σύγχρονης κοινωνίας προσπαθεί όλο και περισσότερο να βελτιώνεται. Γυμναστική, ύπνος, καλή διατροφή οδηγούν στην ενδυνάμωση του νου, γιατί λοιπόν τα smart drugs να διαφέρουν τόσο από αυτές τις μεθόδους; Μοιάζει θα έλεγε κανείς με έναν αναπτυξιολόγο που αντί για το σώμα ενδυναμώνει και αναπτύσσει το νου, είναι όντως τόσο επιλήψιμο;

Δεν μπορώ να φανταστώ μια κοινωνική ηθική που θα έβαζε φραγμούς στην αυτοβελτίωση και την πρόοδο. Κανείς δεν μπορεί να περιορίσει τη βούληση του άλλου στο να διαθέσει τον εαυτό του και συνάμα την υγεία του με τον τρόπο που ο ίδιος πιστεύει ως καλύτερο, ακόμα και αν υπάρχουν αρνητικές συνέπειες.

Στον αντίποδα ωστόσο της ηθικής διάστασης του ζητήματος κατά πόσο φαντάζει επιτρεπτή η αντιμετώπιση του σώματος σαν ένα άψυχο μηχάνημα, μία συσκευή κέρδους που της ρίχνεις κέρματα για να δουλέψει πιο γρήγορα; Η υγεία προϋποθέτει ισορροπία σε σώμα και μυαλό. Ως νοημοσύνη δεν ορίζεται η επίδοση στις εξετάσεις και η αριστεία αλλά η ικανότητα επεξεργασίας, η κρίση, η δημιουργικότητα. Ούτως ή άλλως,σύμφωνα με τον Φράνσις Φουκουγιάμα «Ο σκοπός της Ιατρικής είναι να θεραπεύει τους ασθενείς και όχι να μετατρέψει τους κανονικούς ανθρώπους σε Θεούς».

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s