ΠΕΡΙ ΤΡΑΜΠ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ

ΕΥΘΕΙΑ ΒΟΛΗ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΟΥ ΤΥΠΟΥ

 Από την: Βασιλική Σεβαστέλη

«Είσαστε ένας αγενής, απαίσιος άνθρωπος. Δεν θα έπρεπε να δουλεύετε για το CNN».

Με τα λόγια αυτά ο 45ος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, καταφέρθηκε εναντίον του Τζιμ Ακόστα (Jim Acosta), ενός έγκριτου  δημοσιογράφου του CNN, με λαμπρή δημοσιογραφική πορεία σχεδόν 20 χρόνων και διαπιστευμένου ανταποκριτή του Λευκού Οίκου.

Δεν είναι η πρώτη φορά όμως που ο Ντόναλντ Τράμπ έρχεται σε αντιπαράθεση υψηλών τόνων με δημοσιογράφους λόγω της κριτικής που του ασκούν. Ωστόσο αυτή την φορά η κατάσταση ξέφυγε, με τον Αμερικανό Πρόεδρο να χάνει την ψυχραιμία του κατά την συνέντευξη τύπου της 7η Νοεμβρίου του 2018 που παραχώρησε στον Λευκό Οίκο αναφορικά με τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών και να οδηγεί στην ανάκληση της ισχύος της διαπίστευσης του προαναφερθέντος δημοσιογράφου.

Τα γεγονότα διαδραματίζονται ως εξής: ο Τζιμ Ακόστα προσπαθεί επίμονα να λάβει μια απάντηση για ποιο λόγο ο Ντόναλντ Τράμπ χαρακτήρισε ως «εισβολή» τα «καραβάνια μεταναστών» από τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής προς το έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών κατά την διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας των ενδιάμεσων εκλογών. Με τον τελευταίο να του απαντά, ότι δεν κρατά αρνητική στάση προς τους μετανάστες, αλλά θα πρέπει να ακολουθηθεί μια νόμιμη διαδικασία κατά την είσοδο τους στην χώρα, «Θέλω να έρθουν στην χώρα αλλά θέλω να έρθουν νόμιμα, ξέρεις πρέπει να ακολουθηθεί μια διαδικασία» και συνέχισε λέγοντας του τα εξής «χρειαζόμαστε τους ανθρώπους αυτούς, ξέρεις γιατί; γιατί έχουμε εκατοντάδες επιχειρήσεις που  μεταφέρουν την έδρα τους στην Αμερική, τους χρειαζόμαστε. Ξέρεις κάτι, άφησε με να παίρνω εγώ τις αποφάσεις για αυτή την χώρα και εσύ διοίκησε το CNN».

Ο δημοσιογράφος του CNN, δείχνει αποφασισμένος να λάβει απαντήσεις και  συνεχίζει τις ερωτήσεις στο ίδιο κλίμα σχετικά με τη φερόμενη ανάμιξη της Ρωσίας στις προεδρικές εκλογές του 2016, εξοργίζοντας ακόμα περισσότερο τον Ρεπουμπλικάνο Πρόεδρο, ο οποίος με έντονο ύφος του ζητά να αφήσει το μικρόφωνο. Η σκηνή μετατρέπεται σε θέατρο του παραλόγου με την νεαρή κυβερνητική υπάλληλο του Λευκού Οίκου να προσπαθεί να πάρει από τα χέρια του Τζιμ Ακόστα το μικρόφωνο και αυτός να αντιστέκεται. Ο Τραμπ απομακρύνεται για λίγο από το βήμα και επιστρέφει για να του πει ότι είναι ένας εχθρός του λαού, καθώς μεταφέρει ψευδείς ειδήσεις, μια πρακτική που όπως τονίζει ακολουθεί και το CNN ως μέσο ενημέρωσης.

Εν συνεχεία, μόλις λίγες ώρες μετά τον τεταμένο διάλογο των δύο αντρών, ο Λευκός Οίκος με μια λιτή ανακοίνωση κοινοποίησε την αναστολή της ισχύος της διαπίστευσης του δημοσιογράφου του CNN  «μέχρι νεωτέρας» και προχώρησε μέσω μυστικού πράκτορα στην αφαίρεση της διαπίστευσης του δημοσιογράφου. Γεγονός που επιβεβαίωσε μέσω Twitter και ο ίδιος ο δημοσιογράφος λέγοντας τα εξής «Μόλις μου αρνήθηκαν την είσοδο στον Λευκό Οίκο. Μυστικός Πράκτορας μόλις με ενημέρωσε ότι δεν μπορώ να μπω στον Λευκό Οίκο».

Το τηλεοπτικό δίκτυο του CNN αντέδρασε άμεσα και προχώρησε σε κατάθεση αγωγής στηριζόμενη στην Πρώτη τροπολογία του Αμερικανικού Συντάγματος, που εγγυάται την ελευθερία της έκφρασης και προστατεύει τους δημοσιογράφους. Επιπροσθέτως, η Ένωση Ανταποκριτών του Λευκού Οίκου κατέκρινε τον κυρωτικό χαρακτήρα της κυβερνητικής απόφασης και τόνισε την ζωτική σημασία της ελευθερίας του τύπου για την ύπαρξη ενός δημοκρατικού πολιτεύματος. Μιας απόφασης που ορθά χαρακτηρίστηκε από την Ένωση Ανταποκριτών ως «αδύναμη και λαθεμένη»  μόνο και μόνο επειδή ο Τζιμ Ακόστα επέμενε να θέτει ερωτήματα με τρόπο πιεστικό στον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Βέβαια, δεν άργησε να έρθει και η ανταπάντηση από την εκπρόσωπο της αμερικανικής προεδρίας, Σάρα Σάντερς, η οποία τόνισε ότι ο Πρόεδρος Τραμπ πιστεύει στην ελευθερία του τύπου και μάλιστα περιμένει και ενθαρρύνει τις σκληρές ερωτήσεις. Η στάση του Λευκού Οίκου σχετικά με την ανάκληση της ισχύος της διαπίστευσης του δημοσιογράφου, σύμφωνα με την Σάντερς, οφείλεται μόνο στην μη ανοχή της απρεπής συμπεριφοράς του Τζιμ Ακόστα  προς στην υπάλληλο του λευκού Οίκου, κατά την αντίσταση του να της παραδώσει το μικρόφωνο. Η ανακοίνωση επικεντρώθηκε στον «απεχθή», όπως χαρακτηρίστηκε, τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε ο δημοσιογράφος την κυβερνητική υπάλληλο.

Η προσωρινή απόφαση του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου της Ουάσιγκτον στις 16 Νοεμβρίου του 2018 έρχεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο, με τον Δικαστή Τίμοθι Κέλι, του οποίου ο διορισμός έγινε επί θητείας Τραμπ, να διατάσσει την επαναφορά της διαπίστευσης του  δημοσιογράφου μέχρι την επί της ουσίας εκδίκαση της αγωγής που κατέθεσε το CNN. Ο δικαστής έκρινε πως ο Τζιμ Ακόστα υπέστη ανεπανόρθωτη βλάβη, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό της κυβέρνησης πως το CNN θα μπορούσε να καλύψει την θέση του Ακόστα με άλλον δημοσιογράφο. Στο άκουσμα της απόφασης του Ομοσπονδιακού Δικαστηρίου το τηλεοπτικό δίκτυο CNN εξέφρασε την ευχαρίστηση του για την στήριξη για ένα ελεύθερο, ισχυρό και ανεξάρτητο αμερικανικό Τύπο και δήλωσε παράλληλα ότι βρίσκεται σε αναμονή έκδοσης μιας οριστικής απόφασης.

Παρά το πέρασμα εκατοντάδων χρόνων από την διακήρυξη της ελευθερίας του τύπου, που τοποθετείται χρονικά περί τον 18 αιώνα κατά την διάρκεια της αμερικανικής και μετέπειτα της γαλλικής επανάστασης, συνεχίζει να αποτελεί ένα επίκαιρο και ζωντανό θέμα, λόγω του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζει για τον θεσμό της δημοκρατίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο ένα τρίτο των σημερινών κρατών η ελευθερία του τύπου είναι ανύπαρκτη ως δικαίωμα και σε αρκετά από τα υπόλοιπα κράτη εμφανίζεται με σημαντικούς περιορισμούς.

Η ελευθερία της έκφρασης και κατ᾽ επέκταση η ελευθεροτυπία αποτελούν από τις πιο σημαντικές εγγυήσεις της έννομης τάξης και συνιστούν τον κινητήριο μοχλό της λειτουργίας των δημοκρατικών πολιτευμάτων, που στηρίζονται σε ισχυρούς δημοκρατικούς θεσμούς. Το διακύβευμα είναι πάντοτε πολύ μεγάλο έστω και στην υποψία φίμωσης του τύπου, καθώς ο τύπος είναι απαραίτητο στοιχείο της δημοσιότητα του πολιτικού βίου και της διαμάχης ιδεών και συμφερόντων που σχετίζονται με αυτόν, χωρίς τα οποία δεν μπορεί να υπάρξει φιλελεύθερη δημοκρατία.

Δεν θα πρέπει ποτέ να λησμονούμε ότι το δικαίωμα της ελευθερίας του τύπου αποτελεί εξειδίκευση της ανθρώπινης αξίας και το αμυντικό περιεχόμενο αυτού στρέφεται όχι μόνο κατά της κρατικής άλλα και κάθε άλλης εξουσίας.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s