ΕΥΡΩΕΚΛΟΓΕΣ: Η ΩΡΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΙΜΗΣΗΣ…

Από τη: Σωτηρία Δημητροπούλου

Στις 23-26 Μαΐου πραγματοποιήθηκαν οι Ευρωεκλογές. Οι Ευρωπαίοι πολίτες κλήθηκαν να προσέλθουν στις κάλπες για να αναδείξουν τους αντιπροσώπους τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ανάμεσα τους και οι πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου παρά την επικείμενη -ή και όχι- έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποτελείται από 751 έδρες και η σύνθεσή του διαμορφώνεται βάσει των πολιτικών ομάδων, καθεμία από τις οποίες απαιτείται να περιλαμβάνει 25 βουλευτές και να εκπροσωπεί τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμμετοχή των ψηφοφόρων ανήλθε σε 51% και ειδικότερα στην Ελλάδα σε 58,7 %*.

Σε εθνικό επίπεδο, ηχηρή νίκη εξασφάλισε η Νέα Δημοκρατία με 33,2% (7 έδρες, EPP), έναντι του ΣΥΡΙΖΑ που συγκέντρωσε 23,8% (6 έδρες, GUE/NGL). Η διαφορά μεταξύ των δύο κομμάτων ανέρχεται σε 9,5 μονάδες, ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό ιστορικά (το 2004 η διαφορά μεταξύ πρώτου και δεύτερου κόμματος άγγιξε το 8.8%, αφού όμως δύο μήνες νωρίτερα είχαν προηγηθεί εθνικές εκλογές με νίκη της Νέας Δημοκρατίας επί του ΠΑΣΟΚ με 4,84% διαφορά). Συγκριτικά με τις προηγούμενες Ευρωεκλογές του 2014, η Νέα Δημοκρατία ανέκτησε σημαντική δύναμη, καθώς τότε είχε συγκεντρώσει μόλις 22,72%, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε απώλεια της τάξης 2,5% μονάδων.

Η εξέλιξη αυτή οδήγησε τον Πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα στην ανακοίνωση διεξαγωγής πρόωρων εθνικών εκλογών με ημερομηνία την 7η Ιουλίου. Δεδομένης της ταραχώδους πολιτικής περιόδου κατά την τετραετή διακυβέρνηση από τον ΣΥΡΖΑ (επιβολή capital control, τραγωδία στο Μάτι, Συμφωνία των Πρεσπών) και της ρευστότητας που παρατηρείται στην πολιτική τα τελευταία χρόνια ιδίως μετά την υπογραφή μνημονίων, το κυβερνών κόμμα δύσκολα θα μπορούσε να μείνει αλώβητο.

Την τρίτη θέση κατέλαβε το ΚΙΝΑΛ με ποσοστό 7,7% (2 έδρες) σημειώνοντας ενδυνάμωση και εκτοπίζοντας την Χρυσή Αυγή που υποχώρησε στην πέμπτη θέση με ποσοστό 4,8%, χωρίς όμως να είναι αμελητέο  (2 έδρες). Το ΚΚΕ κατέλαβε την τέταρτη θέση με ποσοστό 5,4% (2 έδρες).

Αξιοσημείωτη είναι η ανάδυση του νέου δεξιού κόμματος Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου που έλαβε 4,1% (1 έδρα). Σε θρίλερ εξελίχθηκαν τα αποτελέσματα για το ΜέΡΑ25, το νεοσύστατο κόμμα  του Γιάνη Βαρουφάκη, το οποίο τελικά δεν εξέλεξε Ευρωβουλευτή κυριολεκτικά «παρά τρίχα», αφού συγκέντρωσε ποσοστό 2,99%. Τέλος, σχεδόν μη ανιχνεύσιμοι στο 0,8% τερμάτισαν οι Ανεξάρτητοι Έλληνες, που μέχρι πριν λίγους μήνες συγκυβερνούσαν.

Η ακροδεξιά πανευρωπαϊκά κέρδισε έδαφος, όμως δεν σημείωσε τη συντριπτική άνοδο που προέβλεπαν οι δημοσκοπήσεις. Στη Γαλλία το ακροδεξιό κόμμα Εθνικός Συναγερμός της Μαρίν Λεπέν αναδείχθηκε πρώτο (23,3%), με μικρή απώλεια από το 2014, αφήνοντας το LREM του Μακρόν στη δεύτερη θέση με διαφορά 0,9%. Η Προεδρία της Γαλλίας χαρακτήρισε «απογοητευτική αλλά όχι τιμωρητική» τη δεύτερη θέση. Η ακροδεξιά Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι επικράτησε στην Ιταλία. Σημαντικά ποσοστά κατέλαβαν και τα ακροδεξιά κόμματα στην Ουγγαρία με τον Βίκτορ Όρμπαν (κυβερνών κόμμα Fidesz) και στην Πολωνία (PiS). Τέλος, στην Ισπανία το ακροδεξιό VOX εκλέγει του πρώτους του Ευρωβουλευτές. Αυτή η σταδιακή εδραίωση της ακροδεξιάς είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, καθώς είναι συνυφασμένη με τάσεις εσωστρέφειας και εθνικισμού. Κι αυτό οφείλεται στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση (οικονομική κρίση κρατών μελών, προσφυγικό-μεταναστευτικό), τα οποία ωθούν τους Ευρωπαίους πολίτες να στρέφονται σε ακραίες πολιτικές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός της διενέργειας Ευρωεκλογών και στη Μεγάλη Βρετανία εν όψει του μελλοντικού Brexit. Οι Βρετανοί αποδοκίμασαν το Συντηρητικό κόμμα της Τερέζα Μέι, το οποίο βρέθηκε στην πέμπτη θέση -ενώ η ίδια εξήγγειλε την παραίτησή της στις 7 Ιουνίου-, καθώς και το Εργατικό κόμμα. Την πρώτη θέση κέρδισε το κόμμα του Brexit υπό τον Νάιτζελ Φάρατζ, καθιστώντας πιθανό το σενάριο αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς συμφωνία αν το αποτέλεσμα αυτό επαληθευτεί και στις εθνικές εκλογές. Το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό κόμμα που τάσσεται υπέρ της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέλαβε τη δεύτερη θέση, όμως δεν έχει ιδιαίτερη δυναμική σε εθνικό επίπεδο.

Στη Γερμανία επικράτησαν οι Χριστιανοδημοκράτες της Μέρκελ και το βαυαρικό κόμμα Χριστιανοδημοκρατική Ένωση, αλλά με σοβαρές απώλειες. Πρώτοι αναδείχθηκαν οι Σοσιαλιστές στην Ολλανδία, δίνοντας ώθηση στον Φρανς Τίμερμανς  και διαψεύδοντας τις δημοσκοπήσεις υπέρ των λαϊκιστών του κόμματος του Μποντί, στην Πορτογαλία και στην Ισπανία.

Όσον αφορά στη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι δύο παραδοσιακές πολιτικές ομάδες, η ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος-Χριστιανοδημοκράτες  και η ομάδα της Προοδευτικής Συμμαχίας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, παρουσίασαν απώλεια στο σύνολο των εδρών τους και δέχονται έτσι πλήγμα στην πλειοψηφία που ιστορικά εξασφάλιζαν. Ειδικότερα, αν και πρώτο με 24%, το EPP απώλεσε 36 έδρες σε σχέση με την εξερχόμενη Βουλή (180 από 216) και το S&D που κατέκτησε τη δεύτερη θέση με 19% 39 (146 από 185).

Σημαντική είναι η άνοδος των Φιλελευθέρων (109 από 69  έδρες) και των Πρασίνων (69 από 52 έδρες) που κατέκτησαν την τρίτη  και τέταρτη θέση αντίστοιχα και θα κληθούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην Ευρωβουλή. Στην ενίσχυση των Πρασίνων συνέβαλαν οι καλές επιδόσεις τους στη Γερμανία και στη Γαλλία. Το EFDD (ομάδα Ευρώπη της Ελευθερίας των Εθνών και της άμεσης Δημοκρατίας) συγκέντρωσε 54 έδρες με αύξηση αυτών κατά δώδεκα. Το ECR (ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών ) αποδυναμώθηκε κατά 18 έδρες και από την τρίτη θέση οδηγήθηκε στην πέμπτη, ενώ και το GUE/NGL (Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων χωρών) παρουσίασε απώλεια 13 εδρών και από την πέμπτη θέση βρέθηκε την όγδοη. Οκτώ έδρες έλαβαν μη εγγεγραμμένοι σε κάποια κοινοβουλευτική ομάδα.

Σε μία εποχή όπου το ευρωπαϊκό οικοδόμημα δέχεται κλυδωνισμούς (Brexit, άνοδος της ακροδεξιάς, οικολογική κρίση), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αν και κατακερματισμένο με βάση τα νέα δεδομένα, καλείται να αφουγκραστεί τις ανάγκες και τα σύγχρονα προβλήματα των πολιτών, σε μία γενικότερη προσπάθεια αποβολής συντηρητικών στοιχείων και μέτρων λιτότητας. Οψόμεθα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s