SCROLL ΣΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ

Από την : Κωνσταντίνα Σούλτη

“Θηρίο τον λένε τον άνθρωπο. Κολοκύθια. Ποιο θηρίο μωρέ; Έχει το θεριό μαχαίρια; Φκιάνει σκοτώστρες και τουφεκάει; Θηρίο… βρισιλα για τα θεριά!”

Μενέλαος Λουντέμης

Καθώς η ιστορία επαναλαμβάνεται ο Λουντέμης και άλλοι αξιόλογοι κριτές του λόγου θα μένουν πάντα επίκαιροι. Ώρα μηδέν για τη Συρία. Στην Ευρώπη τα σύνορα είναι κλειστά ως μια ασπίδα σε μια επικείμενη αλλοίωση του δημογραφικού της στοιχείου καθώς και στη πιθανότητα μιας οικονομικής αστάθειας ενόψει της προσφυγικής μετακίνησης που αν και διαχρονικό γεγονός, τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί έξαρση της. Τέλος η χώρα μας δέχεται ένα κύμα προσφυγών-μεταναστών μαζί με τις ακόλουθες συνέπειες του. Όλα ξεκινούν από το νόμισμα της Συρίας, το οποίο και έχει δυο όψεις.

Το συριακό είναι, προφανώς ένα ζήτημα πολιτικό, νομικό, οικονομικό, πολιτισμικό και κυρίως ανθρωπιστικό. Έτσι και το προσφυγικό, ως υπόλογο του πρώτου. Λύσεις προτάσσονται και εξαφανίζονται, κάτι που μαρτυρά η στασιμότητα της κατάστασης αυτής. Κατ΄αρχήν, η λέξη “πρόσφυγας” δεν έχει τη διττή σημασία που οι περισσότεροι νομίζουμε, καθώς τη τοποθετούμε δίπλα στη λέξη “μετανάστης”. Για αυτό και το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα που καθημερινά ακούμε έχει αλλοιώσει κάθε επίγνωση των πραγματικών στοιχείων που απαρτίζουν το προσκήνιο. Πρόσφυγας είναι εκείνος ο οποίος είναι έρμαιο άσχημων βιοτικών συνθηκών, όπως ο πόλεμος, οι απειλές κατά της ζωής του, τα βασανιστήρια και συναφείς εκδοχές του. Εξαναγκάζεται να αποδράσει από την ίδια του την πατρίδα, έχει το στοιχείο της απελευθέρωσης στη φυγή του. Η επιβίωση είναι ο πρωταρχικός σκοπός του. Μετανάστης, αντιθέτως είναι εκείνος ο οποίος μετακινείται για καλύτερες συνθήκες, αλλά κυρίως οικονομικές, ακαδημαϊκές, θρησκευτικές, πολιτικές κλπ. Δεν υπάρχει, επομένως απελευθερωτική τάση στη μετακίνηση του.

Ξεχωρίζοντας τις δυο αυτές έννοιες, επανερχόμαστε στο ζήτημα που βασανίζει τη χώρα μας. Η Ελλάδα, από γεωγραφική άποψη είναι ένας δίαυλος μετακίνησης μεταξύ Ασίας και Ευρώπης. Συνεπώς, κατέχει μια ιδιαίτερη αλλά και εύθραυστη θέση. Δέχεται τόσο πρόσφυγες όσο και μετανάστες, οι οποίοι και ζητούν άσυλο για μια επικείμενη νόμιμη παραμονή στο εσωτερικό της, ενώ δεν έχει γίνει συνειδητός ακόμη ο υπεράριθμος όγκος των εισρεόντων. Δεν ανησυχούμε για δημογραφική αλλοίωση του πληθυσμού μας, αλλά για την επιβάρυνση και απειλή που δεχόμαστε στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική μας ζωή. Εν μέσω κρίσης που διανύει η χώρα μας, οι πόροι είναι ελάχιστοι ώστε να συντηρήσουμε περαιτέρω ψυχές. Σημειωτέον είναι πως κάπου εδώ ξεκινά το πρόβλημα. Η χώρα μας διακατέχεται από αίσθημα αλληλεγγύης απέναντι σε όσους βουλιάζουν κυριολεκτικώς, στα νερά του Αιγαίου. Τα σύνορα δεν κλείνουν. Και τα ρεύματα συνεχίζονται αυξανόμενα, μέχρι να βουλιάξει και το τελευταίο ελληνικό κομμάτι γης.

Οι ισορροπίες χρήζουν άμεσης εφαρμογής. Ο άνθρωπος  μόνος του δε δύναται να τις εφαρμόσει, συμπέρασμα  που μας παραπέμπει στην ανάμειξη των  κυβερνήσεων  ως εκτελεστικά αντιπροσωπευτικά μας όργανα. Παρότι πολιτικό και φλέγον θέμα, θα εστιάσω στο νομικό του αντίποδα που είναι το καθεστώς των προσφυγών. Αυτό ρυθμίζεται από  τη σύμβαση της Γενεύης στην οποία και εμπεριέχεται ο ορισμός του πρόσφυγα και από το άρθρο 14 της Οικουμενικής Διακήρυξης των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η οποία καθιερώνει την αρχή προστασίας των προσφύγων, διεθνώς..

“Κάθε άτομο που καταδιώκεται έχει το δικαίωμα να ζητά άσυλο και να του παρέχεται άσυλο σε άλλες χώρες.”

Η έννοια του άσυλου, ξεδιαλύνει αρκετά το ζήτημα. Οι πρόσφυγες έχουν δικαίωμα πρωτογενώς, όχι οι μετανάστες οι οποίοι θα πρέπει να επιστρέψουν στην πατρίδα τους. Σε ένα κλίμα απόγνωσης στη Συρία και με μια αρνητική στάση της Ευρώπης, η ελληνική κυβέρνηση καλείται να αποτελέσει τον πυλώνα της διεθνούς προστασίας χιλιάδων ανθρώπων. Εδώ έγκειται το παράδοξο που περιπλέκεται μεταξύ ανθρωπιστικής ηθικής και της υπερνομοθετικής συμπεριφοράς. Η προστασία του ασθενούς είναι απαραίτητη, αλλά πως ο ήδη ασθενής και ελλιπής να την προσφέρει, όσο διατεθειμένος κι αν είναι. Τα ελληνικά εδάφη δεν είναι επαρκή ούτε να δώσουν στεγνή, εργασία, φροντίδα και οτιδήποτε απαραίτητο για τους διωκομένους τουλάχιστον σε ένα μακρόχρονο χρονικό πλαίσιο. Για αυτό και η θεμελίωση των προαναφερθέντων διατάξεων με διεθνή εμβέλεια που καλεί κράτη να υποστηρίξουν τα δικαιώματα του ανθρώπου, εμφιλοχωρεί. Αμερική και Ευρώπη καλούνται εμμέσως σε μια συλλογική αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, η οποία και να είναι αποτελεσματική, καθώς ζωές χάνονται είτε στα συριακά εδάφη είτε στις θάλασσες του Αιγαίου.

Πολιτικές περιορισμού, επομένως , όπως εφαρμόσθηκαν δεν είναι εφικτές για μια μόνιμη λύση. Συμπαρασύρουν, αντιθέτως επιπλοκές με άσχημες συνέπειες σε έναν φαύλο τροχό που κινείται ασταμάτητα. Η δημοκρατία πηγάζει από τον άνθρωπο και καμία πολιτική δεν μπορεί να καθορίσει τα όσα παρέχει. Το προσφυγικό αφορά τον άνθρωπο και το δικαίωμα του στη ζωή. Άρα, η κινητοποίηση θα πρέπει να είναι άμεση. Νομικά, κάθε διάταξη μπορεί να χαρακτηρίζεται από μια απρόσωπη τυπικότητα. Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα λένε, όμως. Η σκοπιμότητα του νόμου για κάθε περίπτωση και συγκεκριμένα του ασύλου θα πρέπει να ερμηνευθεί σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας χωρίς να παραβιάζεται ο πυρήνας κανενός δικαιώματος πόσο μάλλον αυτού της ζωής. Κάτι τέτοιο πρέπει να εφαρμοστεί όχι μόνο σε εθνικό επίπεδο αλλά και σε διεθνές.

Μια Συρία θα μπορούσε να είναι μια Ελλάδα, μια Ευρώπη ή μια Αμερική. Το σύνολο της είναι οι άνθρωποι με τα αντίστοιχα δικαιώματα τους και το περιεχόμενο άξιο προστασίας αναλογικώς. Στην περίπτωση μας οι πρόσφυγες που νομιμοποιούνται για την παροχή άσυλου, είναι πρέπον να το απολαύσουν ενόψει των απειλών που δέχονται τα δικαιώματα τους στη ζωή, τα οποία και είναι απαραβίαστα και αμετάβλητα. Το ζήτημα μας αφορά όλους! Ας σταματήσει κάποτε αυτό το scrolling περί αυτού σε όλα τα social media καθημερινώς…

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s