Η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΛΙΓΩΝ ΚΑΙ Η ΤΑΛΑΙΠΩΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΛΩΝ

Από τη : Λυδία Νίκα

Απεργία: ένα δικαίωμα πλήρως κατοχυρωμένο το οποίο επικαλούνται και αξιοποιούν δεόντως οι ενδιαφερόμενοι στις μέρες μας. Κάθε εβδομάδα όσοι διαμένουν ή μετακινούνται εντός της Αθήνας έχουν την τιμή να γνωρίσουν από κοντά τους ολιγάριθμους απεργούς που διαδηλώνουν ή ακόμα καλύτερα να βιώσουν στην πράξη την πλήρη παράλυση των συγκοινωνιών και των μετακινήσεων ως συνέπεια της παρούσας κατάστασης ή εξαιτίας των διαρκών απεργιών και στάσεων εργασίας των εργαζομένων στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Δεν τίθεται θέμα περιορισμού του δικαιώματος για το οποίο γίνεται λόγος στο παρόν άρθρο, αλλά μήπως θα πρέπει να τηρούνται και κάποιες προϋποθέσεις σε σχέση με αυτό και σε καμία περίπτωση τα οφέλη να είναι λιγότερα των προβλημάτων που δημιουργούνται για το κοινωνικό σύνολο λαμβάνοντας υπόψη και την αρχή της αναλογικότητας που θα πρέπει να βρίσκει πρακτική εφαρμογή εν προκειμένω;

Σύμφωνα με τον Ζερδελή, «απεργία είναι η συλλογική αποχή των εργαζομένων από την εργασία, με σκοπό να ασκήσουν, κατά κανόνα, πίεση στην εργοδοτική πλευρά στην επιδίωξή τους να διαφυλάξουν και να προάγουν τα συλλογικά συμφέροντά τους». Η αποχή έχει και προσωρινό χαρακτήρα εφόσον οι απεργοί σκοπεύουν να επιστρέψουν στην άσκηση των εργασιακών τους καθηκόντων μετά τη λήξη της απεργίας. Ως γνωστόν το δικαίωμα της απεργίας κατοχυρώνεται στο άρθρο 23 παρ. 2 του Συντάγματος κατά το οποίο «η απεργία αποτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις για τη διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών και εργασιακών γενικά συμφερόντων των εργαζομένων». Ωστόσο μπορεί να θεωρηθεί ότι η συνταγματική κατοχύρωση του παρόντος δικαιώματος προκύπτει και μέσω της παραγράφου 1 του εν λόγω άρθρου όπου γίνεται λόγος για τη συνδικαλιστική ελευθερία.

Επίσης σύμφωνα με το άρθρο 19 παρ. 1 του Ν 1264/1982, «Η απεργία αποτελεί δικαίωμα των εργαζομένων που ασκείται από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις α) ως µέσο για τη διαφύλαξη και προαγωγή των οικονομικών, εργασιακών, συνδικαλιστικών και ασφαλιστικών συμφερόντων των εργαζομένων και ως εκδήλωση αλληλεγγύης για τους αυτούς σκοπούς και β) ως εκδήλωση αλληλεγγύης εργαζομένων επιχειρήσεων ή εκμεταλλεύσεων που εξαρτώνται από πολυεθνικές εταιρείες προς εργαζομένους σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις ή στην έδρα της ίδιας πολυεθνικής εταιρείας, και εφόσον η έκβαση της απεργίας των τελευταίων θα έχει άμεσες επιπτώσεις στα οικονομικά ή εργασιακά συμφέροντα των πρώτων». Επιπρόσθετα η αναγνώριση του απεργιακού δικαιώματος γίνεται με άμεσο ή έμμεσο τρόπο και μέσω των Διεθνών Συμβάσεων Εργασίας (ΔΣΕ) που έχει επικυρώσει η Ελλάδα ενώ η ρητή προστασία του διασφαλίζεται μέσω του άρθρου 6 παρ.4 του Αναθεωρημένου Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη η επικύρωση του οποίου έγινε με τον Ν. 4359/2016. Τέλος, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ κατατάσσει την απεργία μεταξύ των θεμελιωδών δικαιωμάτων μαζί με τη συνδικαλιστική ελευθερία και τη συλλογική αυτονομία, ενώ έμμεση αναγνώριση του δικαιώματος για το οποίο γίνεται λόγος εδώ προκύπτει τόσο μέσω του άρθρου 11 της ΕΣΔΑ όσο και μέσω της κατοχύρωσης των συνδικαλιστικών ελευθεριών που είναι άμεσα συνυφασμένες με την απεργία, από τις δύο Διεθνείς Συμβάσεις.

Μία αναφορά θα πρέπει να γίνει και στις στάσεις εργασίας οι οποίες συνιστούν έναν «ήπιας μορφής εργατικό αγώνα σε σύγκριση με την απεργία διαρκείας ή με τις επαναλαμβανόμενες (μέσα στην ίδια ημέρα ή στην ίδια εβδομάδα) στάσεις εργασίας που πλήττουν πολύ περισσότερο τον εργοδότη και το κοινωνικό σύνολο» επίσης κατά τον Ζερδελή.

Στις μέρες μας, όπως προαναφέρθηκε, τόσο οι απεργίες όσο και οι στάσεις εργασίας τείνουν να γίνουν μία σχεδόν καθημερινή συνήθεια «των λίγων που όμως ταλαιπωρούν τους πολλούς» όπως ορθά δήλωσε προσφάτως ο πρωθυπουργός. Πράγματι, έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμε δεδομένο –αν είναι δυνατόν- ότι το κέντρο της Αθήνας τουλάχιστον 1 φορά την εβδομάδα θα είναι κλειστό γιατί κάποια μικρή συνήθως ομάδα ατόμων διαδηλώνει υπέρ των αιτημάτων της με αποτέλεσμα να υπάρχει συμφόρηση στις κυκλοφοριακές αρτηρίες. Η κατάσταση όμως είναι απελπιστική τις ημέρες που πραγματοποιούνται απεργίες ή στάσεις εργασίας από τους εργαζομένους του ΟΑΣΑ: οι εργαζόμενοι, οι φοιτητές, οι συνταξιούχοι, οι τουρίστες, αλλά και οποιοσδήποτε άνθρωπος επιθυμεί να μετακινηθεί μία τέτοια ημέρα, δηλαδή ένα εξαιρετικά υψηλό ποσοστό ανθρώπων, ταλαιπωρείται εξαιτίας της τεράστιας αναμονής και των ασφυκτικά γεμάτων συρμών, λεωφορείων, τρόλεϊ, ή τραμ όταν και όποτε όλα αυτά κάνουν την εμφάνισή τους στην περίπτωση των στάσεων εργασίας (ή και γενικά γιατί δεν φημίζονται για τη μεγάλη συχνότητά τους). Να μη μνημονεύσουμε και το ότι οι συγκοινωνίες παύουν να υφίστανται αρκετή ώρα πριν την έναρξη και τη λήξη των στάσεων εργασίας. Και να μην αναφερθούμε στη διαφορετική ώρα από το συνηθισμένο που πρέπει να αναχωρήσουν όλοι από την οικία τους προκειμένου να φτάσουν –καίτοι ταλαιπωρημένοι και εκνευρισμένοι- στον προορισμό τους.

Το πρόβλημα εν προκειμένω ξεκινάει ασφαλώς από κάποιες οργανωμένες μειοψηφίες οι οποίες όχι μόνο αποφασίζουν περί κινητοποιήσεων και απεργιών, αλλά προπάντων μέσω των αποφάσεών τους φροντίζουν να ταλαιπωρούν την πλειοψηφία που δεν συμμερίζεται την άποψή τους. Ναι, ορθώς καταλάβατε: γίνεται λόγος για τους περίφημους «εργατοπατέρες» όπως συχνά αποκαλούνται, για αυτούς τους ανθρώπους που έχουν κάνει τον συνδικαλισμό επάγγελμα χωρίς να εργάζονται στις θέσεις που έχουν προσληφθεί (γιατί είναι προστατευόμενα συνδικαλιστικά στελέχη) και καλούν το πλήθος σε απεργίες με τη διαφορά ότι αντί του πλήθους, καταλήγει να συμμετέχει μία μικρή ομάδα ατόμων, προερχόμενη συνήθως από τον δημόσιο τομέα. Και εδώ φυσικά επανέρχεται ξανά το ερώτημα: τέτοιου είδους κινητοποιήσεις είναι δίκαιες ή και νόμιμες λαμβάνοντας υπόψη τον αριθμό των ατόμων που συμμετέχουν έναντι των μη συμμετεχόντων που υφίστανται και μία απερίγραπτη ταλαιπωρία ταυτόχρονα;

Πηγές:

Ζερδελής Δημήτρης (2017)  Συλλογικό Εργατικό Δίκαιο. Αθήνα-Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Σάκκουλα.

Iefimerida  (2019)  Γενναία παρέμβαση Μητσοτάκη για «απεργία λίγων και ταλαιπωρία πολλών» -Οι αντιδράσεις. 3 Οκτωβρίου. Διαθέσιμο στο: https://www.iefimerida.gr/politiki/parembasi-mitsotaki-gia-apergia-oi-antidraseis

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s